Регулятор басшысы қарыздық жүктеме коэффициентінің барлық несие түрлеріне арналған әмбебап құрал ретінде әрекет ететінін түсіндірді. Оның мақсаты — қарыз алушыларды шамадан тыс қарызға батуынан қорғау.
Ол мысал келтірді: адам 10 млн теңгеге көлік алады, бір жыл төлейді, содан кейін жұмыстан айырылуы немесе басқа жағдайларға байланысты төлеу мүмкіндігін жоғалтады. Банк көлікті 5–7 млн қалдық құны бойынша алып қояды, ал 3–5 млн қарыз қалады. Мұндай жағдайларды макропруденциалдық реттеу құралдарының алдын алуы көзделген.
Соңғы үш жылда Қазақстандағы автокредиттер портфелі 60%-ға өсті. Бұл ретте несиелердің сапасы сәл нашарлады: өтелмеу белгілері бар және қайтарылмау қаупі жоғары үшінші сатыдағы несиелер үлесі 5,7%-ға жетті. Банктер мұндай несиелердің бір бөлігін баланстан тыс есептен шығара бастады.
Шешім әлі қабылданған жоқ. 2027 жылдан бастап КДН автокредиттерге де таратылады деп болжануда. Регулятор шараның әсерін қадағалауды көздейді: егер портфель жақсара бастаса және оның өсу қарқыны теңгерімдірек болса, бұл соңғы шешімде ескеріледі.
Бұған дейін Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі автокредиттер беру кезінде қарыздық жүктеме коэффициентін алып тастауды ұсынған болатын.